تحول حوزه

تحول حوزه علمیه و روحانیت

اهمیت وضع فرهنگی و ارزشی جامعه در روند درست رشد و توسعه کشور، غنای تعالیم حیات‌بخش اسلام، مسئولیت روحانیت در شناخت، ابلاغ و اجرای آموزه های اسلام، فرصت بی‌بدیل پدید آمده در عصر حاضر با تشکیل نظام جمهوری اسلامی، اعتماد مردم به روحانیت در واگذاری مسئولیت‌ها، مسئولیت‌پذیری روحانیت، تغییر شرایط اجتماعی و فرهنگی در کشور و نیز در عرصه بین‌الملل، عبور از شرایط بحرانی بعد از انقلاب و جنگ و وجود سه‌دهه تجربه فعالیت‌های فرهنگی، مجموعه عواملی هستند که حوزه‌های علمیه را ملزم می‌سازند تا با ارزیابی خود به ارتقای این نهاد تاثیر‌گذار بیشتر کمک کنند.

این کتاب؛ تحول حوزه علمیه در گذشته و حال را در سه بخش بررسی کرده است. متناسب بودن فعالیت‌های حوزه با تحولات و شرایط زمانه، نیازی است که  تحول روحانیت را در تاریخ معاصر به ویژه بعد از انقلاب را می‌طلبد. جایگاه روحانیت پیش از انقلاب بیشتر به منبر و محراب محدود می‌شد. اما با پیروزی انقلاب اسلامی و وارد شدن حوزه های علمیه به عرصه‌های سیاسی و اجتماعی وسیع‌تر، و همچنین تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی‌های کلان و در اختیار داشتن ابزارهای رسانه‌ای فراگیر، ضرورت بازنگری و ارزیابی این نهاد تاثیر گذار را بیشتر نشان می‌دهد.

جایگاه و منزلت مطلوب فرهنگی روحانیت و حوزه های علمیه چیست؟ و متناسب با چنین جایگاهی؛ چه عملکردی، عملکرد مطلوب و مورد انتظار از حوزه و روحانیت به شمار می آید؟ ارزیابی منصفانه نسبت به فعالیت‌های انجام‌شده چیست؟ این‌ها سوالاتی است که نویسنده تلاش دارد با ارائه ارقام و آمار در این پژوهش به آن‌ها پاسخ دهد.

کتاب حاضر بر این اصل استوار است که دین باید منشأ فرهنگ‌سازی قرار گیرد. آن هم در تمامی سطوح فرهنگ، لذا  ضروری است روحانیت و حوزه‌های علمیه به عنوان پرچم‌داران فرهنگ جامعه به بازبینی رسالت مطلوب و نقش موجود روحانیت بپردازند و شنوای ارزیابی منصفانه از بیرون از حوزه هم باشند.

بخش اول کتاب با عنوان: الگو، ارزیابی و چشم انداز مطلوب فرهنگی روحانیت، شامل دو فصل است: الگوی ارزیابی فرهنگی روحانیت و ترسیم چشم انداز مطلوب.بخش دوم با عنوان: عملکرد فرهنگی حوزه های علمیه در تاریخ معاصر، در چهار فصل آمده است و عملکرد روحانیت را از زمان صفویه تا دوره محمد رضا پهلوی بررسی می کند. بخش سوم: روحانیت پس از انقلاب اسلامی است که در دوفصل مطرح شده است:فصل اول، عملکرد بیرونی فرهنگی حوزه های علمیه، فصل دوم، عملکرد درونی فعالیت فرهنگی حوزه های علمیه.

موضوع کتاب«تحول‌ حوزه‌ علمیه و روحانیت؛ در گذشته‌ و حال؛ طرح الگو، چشم انداز و ارزیابی فعالیت روحانیت» بررسی تحول‌ حوزه و روحانیت درگذشته‌وحال است.ایجاد نیازمندی‌های نوین فردی و اجتماعی به آموزه‌های دینی به واسطه تغییر شرایط در بیرون و بروز استعدادها و ظرفیت‌های نوین دردرون جامعه روحانیت، همواره تغییر و بعضاً تحول متناسبی را ایجاب نموده است. این پژوهش می‌خواهد بر اساس الگویی پیشنهادی مطلوبیت‌های تحول را ترسیم و بر اساس آن عملکرد روحانیت در تاریخ معاصر به ویژه بعد از انقلاب را بررسی کند. نپرداختن به این مسئله همواره مبدأ قضاوت‌های غیرمنصفانه یا خوش‌بینانه نسبت به عملکرد روحانیت بوده است و هر یک به سهم خود عدم تصمیم‌گیری درست نسبت به آینده حوزه را به دنبال داشته است.

حجت الاسلام علیرضا پیروزمند، نویسنده این کتاب، پیش از این آثاری چون «رابطه منطقی دین وعلوم کاربردی»، «قلمرو دین درتعیین مفروضات اساسی،ارزش‌ها، رفتارها ونمادها» و «مبانی و الگوی مهندسی فرهنگی» را نیز منتشر کرده بوده‌اند.

نظر بدهید